Cyber Incident Response, bir kurumun siber güvenlik olaylarını tespit etmek, analiz etmek, kontrol altına almak ve sistemleri güvenli biçimde normal çalışmaya döndürmek için uyguladığı yapılandırılmış müdahale sürecidir. Amaç yalnızca saldırıyı durdurmak değil; olayın etkisini sınırlandırmak, müdahale süresini azaltmak ve benzer olayların tekrarını önlemektir.

Etkili bir olay müdahale planının olay gerçekleşmeden önce hazırlanmış olması gerekir. Plansız bir müdahale sırasında ekiplerin sorumlulukları belirsizleşebilir, kritik kararlar gecikebilir ve farklı paydaşlara tutarsız bilgiler aktarılabilir. Bu nedenle kurumların farklı saldırı senaryoları için roller, iletişim yöntemleri, yetkilendirme süreçleri ve uygulanacak teknik adımları önceden belirlemesi önemlidir. SecurityScorecard, birçok kurumun bu süreçleri NIST yaklaşımını temel alarak kendi risk profiline göre uyarladığını belirtiyor.

Olay Müdahale Yaşam Döngüsü

NIST yaklaşımında incident response süreci dört temel aşama üzerinden ele alınır:

1. Hazırlık: Olay müdahale ekibinin oluşturulması, sorumlulukların belirlenmesi, SIEM ve diğer izleme araçlarının devreye alınması, senaryolara özel playbook’ların hazırlanması ve tabletop tatbikatlarının gerçekleştirilmesi.
2. Tespit ve Analiz: Gelen uyarının gerçek bir güvenlik olayı olup olmadığının belirlenmesi, saldırının kapsamının, etkilenen sistemlerin ve ilk erişim yönteminin araştırılması.
3. Kontrol Altına Alma, Temizleme ve Kurtarma: Etkilenen sistemlerin izole edilmesi, kötü amaçlı erişimlerin engellenmesi, ele geçirilmiş hesapların kapatılması, zararlı yazılımların veya kullanılan zafiyetlerin giderilmesi ve sistemlerin güvenli biçimde tekrar üretime alınması.
4. Olay Sonrası Değerlendirme: Olayın nasıl gerçekleştiğinin, hangi kontrollerin başarılı veya yetersiz olduğunun analiz edilmesi ve elde edilen bulguların mevcut süreç ve playbook’lara aktarılması.

Özellikle containment aşamasında uygulanacak yöntem olay türüne göre değişebilir. Ele geçirilmiş ağ segmentlerinin izole edilmesi, zararlı IP ve domainlerin engellenmesi, kullanıcı hesaplarının devre dışı bırakılması veya adli inceleme için sistem görüntülerinin alınması bu aşamada uygulanabilecek yöntemler arasındadır. Ardından saldırganın ortamda bıraktığı erişim yolları ve zararlı bileşenler temizlenmeli, sistemlerin tekrar kullanıma alınmadan önce güvenli olduğundan emin olunmalıdır.

Olay Müdahale Ekibi Yalnızca Güvenlik Ekibinden Oluşmaz

Ciddi bir siber olayın etkileri teknik sistemlerin ötesine geçtiği için incident response sürecinde farklı ekiplerin birlikte çalışması gerekir. Bilgi güvenliği ve SOC ekiplerinin yanında BT operasyonları, hukuk ve uyum ekipleri, kurumsal iletişim ve gerektiğinde üst yönetimin de sürece dahil olması gerekir.

Örneğin güvenlik ekibi saldırganın erişimini kesmeye çalışırken hukuk ekibinin düzenleyici bildirim yükümlülüklerini değerlendirmesi, iletişim ekibinin dış paydaşlara yapılacak açıklamaları hazırlaması ve yönetimin operasyonları etkileyebilecek kritik kararları hızla onaylaması gerekebilir. Bu nedenle ekiplerin yalnızca dokümante edilmiş bir plana sahip olması değil, planı düzenli tatbikatlarla test etmesi de önem taşır.

Otomasyon Müdahale Süresini Kısaltabilir

Modern güvenlik operasyon merkezleri günlük olarak çok yüksek sayıda uyarı üretebilir. Otomasyon; ilk alarm değerlendirmesi, tehdit istihbaratıyla zenginleştirme, adli verilerin toplanması veya belirli koşullarda önceden tanımlanmış containment işlemlerinin uygulanması gibi tekrarlayan görevlerde önemli avantaj sağlayabilir.

Ancak SecurityScorecard, otomasyona düşük riskli ve sık tekrarlanan senaryolarla başlanmasını öneriyor. Karmaşık olaylarda insan analizi ve karar verme yeteneği önemini koruduğu için amaç olay müdahalesini tamamen otomatikleştirmek değil, analistlerin zamanını gerçekten uzmanlık gerektiren durumlara ayırabilmesini sağlamaktır.

Olay Sonrası Analiz Atlanmamalıdır

Bir olayın sona ermesi incident response sürecinin tamamlandığı anlamına gelmez. Olay sonrası analiz sırasında saldırının ilk erişim noktasından kurtarma aşamasına kadar tüm süreç incelenmeli; tespit araçlarının neden saldırıyı daha erken fark etmediği, iletişim veya karar süreçlerinde gecikme yaşanıp yaşanmadığı ve hangi kontrollerin geliştirilmesi gerektiği belirlenmelidir.

Elde edilen sonuçların playbook’lara, güvenlik kontrollerine ve eğitim süreçlerine yansıtılması, sonraki olayların daha hızlı ve kontrollü yönetilmesine yardımcı olur. Böylece incident response yalnızca olaylara müdahale eden bir süreç değil, kurumun güvenlik seviyesini sürekli geliştiren bir mekanizma haline gelir.

Üçüncü Taraf Olayları da Planın Bir Parçası Olmalıdır

Kurumların kritik faaliyetleri giderek daha fazla tedarikçi ve hizmet sağlayıcıya bağımlı hale geldiği için olay müdahale planlarının yalnızca kurum içindeki sistemleri kapsamaması gerekir. Bir tedarikçide meydana gelen veri ihlali veya fidye yazılımı saldırısı kurumun verilerini, hizmetlerini veya operasyonlarını doğrudan etkileyebilir.

Bu nedenle incident response ile üçüncü taraf risk yönetiminin birlikte ele alınması; kritik tedarikçilerin, iletişim kişilerinin, bağımlılıkların ve tedarikçi kaynaklı bir olay durumunda izlenecek adımların önceden belirlenmesi önemlidir.

Sonuç

Etkili bir Cyber Incident Response programının amacı bütün siber olayları tamamen önlemek değil; olayları mümkün olduğunca erken tespit etmek, etkisini hızla sınırlandırmak ve güvenli şekilde toparlanabilmektir.

Bunun için kurumların olay gerçekleşmeden önce hazırlık yapması, roller ve iletişim kanallarını belirlemesi, senaryolara özel playbook’lar oluşturması, düzenli tatbikatlar gerçekleştirmesi ve her olaydan elde edilen dersleri güvenlik süreçlerine aktarması gerekir. Güçlü bir incident response kapasitesi, teknik güvenliğin yanında iş sürekliliği ve kurumsal siber dayanıklılığın da temel bileşenlerinden biridir.

Burada bahsedilen konular Forcerta’nın çeşitli danışmanlık hizmetleri kapsamında da ele alınmaktadır. Aşağıda, “Forcerta CISO as A Service Danışmanlık Hizmeti” ve “SOC+ Danışmanlık Hizmeti” bilgilerine de yer verdik.

Forcerta CISO as A Service Danışmanlık Hizmeti

Forcerta CISO As A Service Danışmanlık Hizmeti, işletmelerin bilgi güvenliği stratejilerini geliştirmelerine ve yönetmelerine yardımcı olan uçtan uca bir danışmanlık hizmetidir. Bu hizmet, uzman güvenlik liderliği sağlamak ve güvenlik politikalarının etkin bir şekilde uygulanmasına destek olmak için tasarlanmıştır.

• BT Güvenlik Yönetişimi
• BT Güvenlik Olgunluğu
• Üçüncü Taraf Risk Yönetimi
• Bulut Güvenlik Yönetişimi
• BT Güvenlik Proje Yönetimi
• Güvenlik Açığı Değerlendirmesi
• Veri Yönetişimi
• Ana Bilgisayar Güvenliği ve Proje Yönetimi

CISO as A Service Danışmanlık Hizmetimizin içeriği, müşterimiz ile yapacağımız görüşmelerden sonra detaylandırılmaktadır.

Forcerta SOC+ Danışmanlık Hizmeti

Forcerta olarak doğrudan bir SOC hizmeti sunmamakla birlikte, kurumların kendi güvenlik operasyonlarını kurmalarına, değerlendirmelerine ve olgunlaştırmalarına yönelik uçtan uca SOC danışmanlık hizmeti sunuyoruz. SOC+ danışmanlık hizmetimizin kapsamında, şirketin hedeflerine uygun olarak, 5×8 ya da 7×24 hizmet verecek SOC yapılanmasıyla, siber güvenlik olaylarının izlenebileceği ve müdahale edebileceği bir yapı oluşturulması, halihazırda bu hizmetler sağlanmakta ise de mevcut yapının değerlendirilerek ve sürekli iyileştirilerek işletilmesi için danışmanlık hizmeti sağlanmaktadır. SOC+ Danışmanlık Hizmetimizin amacı, kurum hangi operasyon modelini tercih ederse etsin, hedeflere uygun servis kapsamını, çıktılarını ve servis seviyelerini sağlayacak, etkin bir SOC yapısına taşımaktır.

Konu hakkında daha fazla bilgi almak için Forcerta SOC+ Danışmanlık Hizmeti sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Şirketinizin, hizmet almakta olduğunuz tedarikçilerinizin ve iş birliği içinde olduğunuz 3.tarafların zafiyetlerini iş etki analizlerini de yaparak daha etkin yönetmeniz için Forcerta olarak uzman kaynaklarımızla hizmetinizdeyiz. Portföyümüzde yer alan çözümlerimiz ve hizmetlerimizle sizlere destek olabilmemiz için aşağıdaki formu doldurarak Forcerta ile iletişime geçebilirsiniz.